Laatst vroeg een cliënt, “waarom hebben jullie altijd haast” ik voel mij altijd zo opgejaagd door jullie haast.

Ik dacht vooral even “ik voel mijzelf al opgejaagd doordat alles tegelijk en snel moet” dus ik snap je helemaal, maar toch.

Mijn antwoord op dat moment was, al was het zeker ook relevant, dat iedereen het liefst eigenlijk allemaal tegelijk om 7.00 uit bed wil, klaar voor de dag en de activiteiten die komen gaan.

Ze moest hier om lachen en zei, ja ik wil eigenlijk ook altijd als eerste uit bed hé, ja ze was zich ervan bewust dat ze zelf in datzelfde stramien zat. Maar het gesprek heeft haar nog meer bewust gemaakt van haar eigen “eisen” zoals ze die noemde en ik merk dat ze nu iets meer geduld oefent. Iets dat ze best moeilijk vind maar ze probeert het wel. Mooi om dat te zien uiteraard en je zou denken dat het daarmee dan klaar is.

Toch heeft het mij aan het denken gezet, want eerlijk is eerlijk, eigenlijk hebben wij het onszelf als zorgverleners vooral zelf opgelegd dat we liefst alle 16 bewoners (met een groot deel volledige ADL op bed en de nodige transfers met tilliften en rolstoelen, met verschillende hoge gewichtsklassen en het nodige til, rol, trek en sjouwwerk (sjouwwerk mag niet maar gebeurt standaard…echt waar) met 3 medewerkers om 10.00 uit bed hebben en verwachten dat ook van onze collega’s om te halen ongeacht de zorgvraag, je zorgervaring en ergonomische werknoden die bij de cliënt horen.

We hebben als zorgverleners een gewoonte gecreëerd en gaan ervan uit dat de cliënten daar in mee gaan…..en we vergeten dat er écht mensen zijn die gewoon liefst rustig aan om 11 uur uit bed komen of een echte nachtvlinder zijn.

We proberen op de een of andere manier de zorgvragers vooral in ons eigen tijdspad te zetten, wij starten immers om 7.00 dus de cliënten zo veel mogelijk ook, cliënten hun ritme en snelheid volgen is aan de gemiddelde somatische zorgverlener niet zo besteed en cliëntvolgend werken is ons niet gewoon. We hebben het ons gewoon gemaakt dat we het “fout” doen als we niet op tijd klaar zijn en mensen niet allemaal strak in het pak aan tafel hebben om met zijn allen te eten. We voelen ons dan vaak gewoon schuldig zelfs. Duss…we zijn van het niet zeuren maar poetsen en vergeten de beperkingen van onze cliënten, vergeten hun zelfredzaamheid, want overnemen gaat sneller en als je te lang met een cliënt bezig bent in verhouding tot je collega’s voel je je schuldig, want je hebt te langzaam gewerkt. Naast dat je ergernis aan je collega’s geeft omdat zij wel snel zijn en nu op jou “wachten”. We passeren onze eigen fysieke grenzen om maar aan de zelfopgelegde snelheidsnorm te voldoen en vergeten/ negeren in die haast dus de hulpmiddelen en de mogelijkheden van de cliënt.

Enkel het baat eigenlijk niemand, de cliënt voelt zich dus opgejaagd, heeft niet de mogelijkheid op eigen tempo zelf te handelen, de client verliest de eigen regie en als medewerker ga je je eigen fysieke grens over om maar op tijd klaar te zijn en laat je voor de snelheid de hulpmiddelen en het ergonomisch werken ergens achter in het hulpmiddelen hok, passeer je je morele grens omdat je eigenlijk het gevoel hebt de cliënt tekort te doen en je haalt weinig voldoening meer uit je werk. Haast is dus vooral iets dat we onszelf tot norm gemaakt hebben, we vergeten dat de cliënt niet meer zo snel handelt en de cliënt geeft vanwege onze haast zorg uit handen….niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat ze zich schuldig gaan voelen omdat ze niet meer zo snel zijn.

Wat dat betreft kunnen we iets leren van veel zzp-ers, die gebruiken vaak veel meer de nodige hulpmiddelen, zijn langer met de cliënten bezig omdat cliënten hun tijd krijgen en volgen vaak het tempo van de cliënt, niet omdat ze lui of langzaam zijn (oke in de vaste collega’s hun ogen soms écht wel) maar omdat velen de cliëntervaring en kwaliteit en eigen preventie prioriteren boven de kwantiteit en werkdruk.

Ik heb mijzelf dus ook maar gewoon heel ongemakkelijk toestemming gegeven om voortaan mijn eigen handelen weer te heroverwegen bij cliënten, eigen regie, zelf doen en eigen tempo… Dit was in de wijkzorg voor mij heel normaal, maar intramuraal merk ik toch echt dat ik te veel in het stramien van de gangbare norm geslopen ben, ik probeer aan een ongezonde, onhaalbare en voor de cliënt duidelijk onwenselijke zelf opgelegde norm te voldoen.

Het stramien van cliënten poetsen, aankleden, de kamer in helpen, aan tafel helpen en dan koffie, rapporteren, opruimen, lunchen, opruimen, niet geplande zorg en weer rapporteren….en dat terwijl er vaak écht meer ruimte later op de dag is voor sommige planbare zorg….en zelfs voor sommige ongeplande maar wel uitstelbare zorg.

Loop ik zo buiten de paden? ja vast wel, maar ik kan rustiger werken, cliënt heeft écht meer tijd, eigen regie en zelfstandigheid en de zorg is beter verdeeld over de dag. De cliënt tevredenheid neemt dus waarschijnlijk toe, cliënten voelen zich gehoord, en heel belangrijk…alle zorg kan makkelijker zonder haast gedaan worden, iets dat mijn werkdruk verlaagd….enkel zal mijn “pauze” niet op het geplande tijdstip zijn…tja als dat alles is…. 😉

Nee het is niet de gangbare norm…maar ik hoop dat het wel één norm kan worden. Ik ga onthaasten in de zorgverlening, en ik hoop dat er veel mensen mee gaan doen. Samen maken we dan nieuwe normen.

Doe je ook mee?