Laatst las ik “dementie ontwricht de samenleving”

Ik merkte dat ik dat een erg zwaar verwijt vond aan de dementerende mensen. Ik wordt een beetje strijdig van zulke termen. (Al was de rest van het artikel best wel interessant en de bedoeling van het verhaal heel goed hoor.)

Het klinkt alsof alle demente mensen een “probleem” zijn, mensen die jaren de bouwstenen van onze maatschappij waren en daarmee ook de bouwstenen van ons zorg en pensioenstelsel.
Mensen die jaren via werk en saamhorigheid de maatschappij gedragen hebben, ons land opgebouwd hebben na de oorlog….zijn ineens een “probleem” als ze dementie hebben…ik vind dat nogal zware beschuldigingen en moreel eigenlijk verwerpelijk.

Ja, mensen met dementie vragen aandacht zorg en ondersteuning inderdaad, maar om dat een ontwrichting van de maatschappij te noemen vind ik toch wel een flinke stap te ver.

 De meeste demente mensen hebben eigenlijk helemaal geen hevige problemen, die hebben een diagnose maar leven normaal verder op eigen kunnen, ja ze vergeten een afspraak of weten niet meer waar hun sleutels zijn. Of ze weten niet meer wat ze eigenlijk gingen doen bijvoorbeeld, maar dat mag er écht gewoon zijn.

Uiteraard zijn er zeker mensen die problematische vormen van dementie hebben hoor, en liefst gun je iedereen een bestaan zonder dementie(of welke aandoening dan ook)
Maar ik vind dat we dat niet een ontwrichting van de samenleving hoeven te noemen.

In mijn ogen zijn namelijk niet zo zeer demente mensen het probleem, onze maatschappij maakt het wel een probleem!

We zijn eigenlijk een paar decennia gewoon grandioos verwent met een hospitalisering en medicalisering van demente mensen waarbij het gewone leven een verantwoordelijkheid is geworden van zorgverleners en instellingen.

De problemen horende bij dementie zijn jarenlang verstopt achter deuren die niets aan de rest van de maatschappij hebben laten zien. Want achter gesloten deuren, waren deze mensen zogenaamd veilig, vooral veilig uit het blikveld van de maatschappij, weg van de maatschappij, zodat de maatschappij geen verantwoording meer hoefde te nemen.

Voor de ene demente mens een zegen die veiligheid, voor de ander een gevoel van een gevangene, beroofd van je vrijheid en vaak gedwongen tot een leven dat ze niet wilden en om vroegen, en in hun beleving opgescheept zitten met mensen die ze niet herkennen en kennen.

Voor familie geeft het een illusie van rust. Een illusie, want de zorgen blijven, de verantwoording van familie blijft ook en hoe goed de zorg zijn best ook doet, het is gewoon geen gelukmaker vaak, omdat het nooit exact passend te maken is ondanks alle goede inspanningen.

Het wordt tijd dat we als maatschappij weer onze gezamenlijke verantwoordelijkheid nemen.

Overal en al onze verpleeghuisdeuren verantwoord open kunnen, geen dwang of ongewenste zorg omdat de maatschappij vind dat menswaardigheid er op een bepaalde manier uit moet zien en gewoon normaliseren dat dementie er is én we één gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben.

Namelijk zorgen voor een menswaardig vrij leven van demente mensen in onze maatschappij.

Want demente mensen zijn fantastische mensen, vaders, moeders, opa’s oma’s, ooms en tantes, vrienden, vriendinnen en buurmannen en buurvrouwen met flinke uitdagingen en gebruiksaanwijzingen.

We moeten zorgen voor dementievriendelijke verkeersruimte, dementievriendelijk openbaar én toegankelijk vervoer,

Zorg voor dementievriendelijk boodschappen doen, zorg dat ze zelf dingen kunnen blijven doen al is het met hulp. Zorg voor die buurtsuper of her-introduceer die oude supermarkt op wieltjes zoals de oude SRV bus.

Eigenlijk heb ik dus een verzoekje…mag onze samenleving een beetje dementievriendelijker?
Dan kan ik (en iedere zorgverlener in het land) de dementerende bewoners veilig hun omgeving laten verkennen met de deuren wagenwijd open en zonder grote zorgen. Dan kunnen we ze met een gerust hart voor iedere betrokkene lekker laten genieten van hun vrijheid buiten de deuren van het verpleeghuis, dan kan ik ze hun rondje door het park lekker laten lopen, goed voor hun gezondheid en vooral voor hun welzijn, want niemand zit graag ingesloten, zelfs niet met een open deuren beleid.

En ja hoe fijn is het, als Jan, Piet, Klaas, Bep of Marjan kan zeggen, “dag zuster, ik ga naar een vriendin of ik ga even een boodschapje doen of ik ga even naar de markt, tot straks”, en ze komen weer veilig al dan niet met hulp van de omgeving weer terug?

Misschien een utopie, maar ja… ik hou van mijn dementerende cliënten met hun uitdagingen, en hun horen gewoon bij mijn samenleving, en ik bij die van hun 😊